Các cơ sở sản xuất gốm sứ ngày nay không ngừng sáng tạo, cải tiến kỷ thuật để sản xuất ra những loại gốm sứ chất lượng hơn, đẹp hơn.

Trên thị trường gốm sứ những sản phẩm mới vẫn hằng ngày được ra mắt và được người tiêu dùng đón nhận.

Bên cạnh đó, cũng có những loại gốm đã xuất hiện từ hàng ngàn năm trước. Nhưng đến ngày nay vẫn được sản xuất và được nhiều người dùng gốm sứ yêu thích.

Trong đó có loại gốm men lam truyền thống của gốm Bát Tràng.

Vẫn cách sản xuất cũ nhưng sản phẩm luôn tươi mới trong mắt người tiêu dùng bao thế hệ qua.

Đôi nét về gốm men lam Bát Tràng

Gốm men lam là thuật ngữ dùng để gọi chung các sản phẩm gốm được trang trí bằng các hoa văn màu lam được làm từ oxit côban.

Cách trang trí men lam này thường được dùng để trang trí trên các sản phẩm sành trắng và sứ.

Họa tiết được dùng để trang trí thường hoa cúc, hoa sen ngoài ra còn một số hoa văn khác.

Mỗi hoa văn trang trí trên sản phẩm mang một ý nghĩa riêng.

Đèn dầu Bát Tràng được trang trí men lam Tại cửa hàng 
21 Cộng hòa, p.4, q.Tân Bình, tp.HCM

Loại gốm men lam Bát Tràng đã xuất hiện từ thế kỷ XV và rất nổi tiếng.

Dù đã xuất hiện cách đây hàng ngàn năm trước. Nhưng ngày nay, loại gốm men lam này vẫn được nhiều người ưu thích khi mua các sản phẩm gốm sứ.

Kỷ thuật trang trí gốm men lam Bát Tràng

Vẽ trang trí men lam trên các sản phẩm gốm sứ Bát Tràng là một nét nghệ thuật điêu luyện.

Người ta dùng bút lông để vẽ hoa văn lên sản phẩm. Việc dùng bút lông để vẽ giúp khai thác triệt để các yếu tố hội họa.

Giúp người viết dễ dàng tạo họa tiết, tạo mảng, tạo đậm nhạt trong một họa tiết, làm phong phú khả năng điễn đạt nội dung họa tiết trang trí.

Người thợ vẽ gốm đang trang trí sản phẩm

Người vẽ gốm men lam thường dùng kết hợp hai cách vẽ công bút và phóng bút trên tác phẩm.

Khi vẽ gốm men lam không chỉ đòi hỏi sự điêu luyện trong việc sử dụng bút. Mà còn yêu cầu khả năng điều khiển lượng và độ màu.

Điều này giúp người trang trí gốm chỉ cần một nét bút cũng thể hiện được độ đậm nhạt màu lam trên hoa văn.

Việc vẽ men lam trên các sản phẩm gốm Bát Tràng đòi hỏi người thợ có tay nghề rất cao và nhiều năm kinh nghiệm.

Tham khảo: Một số phương pháp trang trí gốm sứ ở Việt Nam

Các họa tiết trang trí gốm men lam Bát Tràng và ý nghĩa của chúng

Nội dung trang trí trên gốm men lam Bát Tràng phổ biến được dùng nhiều là hoa cúc, hoa sen, chim, cá…

Ngoài ra còn có các lối trang trí mang tính tượng trưng như các loại mây, các con vật tưởng tượng như rồng, kỳ lân.

Một số ít sản phẩm còn trang trí phong cảnh núi non sơn thủy.

Hoa cúc dây và hoa sen là họa tiết trang trí phổ biến trên các sản phẩm gốm men lam Bát Tràng. 

Hoa cúc thường được tạo thành những diềm cành nối cành, lá xoắn lại giống như tay dây bầu, dây mướp. Hoa thường được thể hiện chính diện hoặc nghiên.

Cánh hoa được thể hiện bằng các nét phẩy nhanh, đóa này khác đóa kia khác nhau chỉ một chi tiết.

Họa tiết hoa cúc thể hiện sức sống trường thọ, mang nhiều phúc lộc và niềm vui.

Họa tiết hoa cúc trên san phẩm bình bông men lam Bát Tràng

Hoa sen thường được trang trí tách rơi từng cánh, mỗi cánh đều chưa  sóng nước trong lòng, tạo nên những dãi đồ án.

Hoa văn cánh sen rơi được trang trí trên mọi sản phẩm gốm men lam như bát đĩa, bình lọ, lư hương, chân đèn.

Họa tiết hoa sen thể hiện sự tinh khôi giản dị, thuần khuyết.

Họa tiết hoa sen trên sản phẩm gốm men lam Bát Tràng

Họa tiết chim và các loại tôm, cá cũng là hình tượng phổ biến trong trang trí gốm men lam Bát Tràng.

Họa tiết chim được vẽ thường thấy nhất là phượng và chim khách. Các hình chim thường được vẽ ở tư thế đang bay, các họa tiết tôm cá cũng được vẽ trong tư thế bơi, nhảy.

Điều này thể hiện sự tự do của dân tộc Việt Nam thời bấy giờ.

Họa tiết chim trong tư thế đang bay trên Lộc Bình Bát Tràng tại cửa hàng
21 Cộng hòa, p.4, q.Tân Bình, tp.HCM

Họa Tiết rồng trên gốm men lam mang đậm sắc thái và đặc điểm thời Lê – Mạc. Rồng có tạo hình thân khỏe, lưng hình yên ngựa, đầ có sừng, lông gấy tua tủa, chân nhiều móng, mình trần hoặc đầy vẩy.

Bát cơm men lam Bát Tràng trang trí họa tiếng rồng

Ngoài các họa tiết được trang trí phổ biến trên, thì một số ít sản phẩm men lam Bát Trang còn trang trí các họa tiết hình học đơn giản hơn như đường tròn đơn hoặc kép, các đường đan chéo có nét to nhỏ, đậm nhạt khác nhau.

Xem thêm:

=>> Khám phá làng gốm Bát Tràng Hà Nội
=>> Gốm sứ Bát Tràng men nặng lửa là gì?