Đồ sứ là sản phẩm cao cấp của nghề gốm, nguyên liệu cũng như tiêu chuẩn để sản xuất đồ sứ rất khác so với các sản phẩm gốm khác.
Ngoài nguyên liệu chính là đất sét trắng và cao lanh để sản xuất đồ sứ người ta còn trộn thêm các ngueyen liệu đá khác như đá trường thạch, thạch anh, hoạt thạch, đá vôi…
Quy trình để sản xuất đồ gốm được đòi hỏi rất kỹ và một số công thức trộn nguyên liệu theo một tỷ lệ nhất định đã được thực ngiệm qua hàng thế kỷ để phù hợp với từng cơ sở sản xuất khác nhau.
Một Số Mỏ Cao Lanh Dùng Làm Nguyên Liệu Để Sản Xuất Đồ Sứ
Cao lanh là một sản phẩm của quá trình phong hóa và trầm tích các loại đá permatitt, granit, trường thạch…
Tùy vào điều kiện hình thành mà cao lanh được chia thành ba dạng chính là mỏ cao lanh hình thành do phong hóa tại chổ, mỏ cao lanh trầm tích và mỏ cao lanh hình thành do biến chất nhiệt.
Một số mỏ cao lanh lớn ở Việt Nam được tậm trung ở các tỉnh miềm núi phía Bắc và Tây Nguyên như: mỏ Minh Tân (Hải Dương),
Thạch Khoáng (Vĩnh Phúc), Pren (Lâm Đồng), Tấn Mài (Quảng Ninh) nổi tiếng là mỏ cao lanh ở Trúc Thôn (Hải Dương) được dùng để sản xuất gốm sứ Bát Tràng.
Sau khi đất cao lanh được khai thác đưa về người ta sẽ lọc đất qua nhiều bước khác nhau để loại bỏ các tạp chất để th được cao lanh nguyên liệu.
Khai thác cao lanh sản xuất gốm sứ tại Bình Dương
Đất Sét Trắng Dùng làm Nguyên Liệu Để Sản Xuất Đồ Sứ
Đất sét trắng dùng để sản xuất đồ sứ là loại đất sét trắng có chất lượng tốt. Đất sét trắng có ở khắp ba miền tuy nhiên loại sét trắng được dùng để sản xuất đồ sứ
phải là loại đất sét có cở hạt mịn, độ dẻo cao, hàm lượng oxit nhôm cao, hàm lượng oxit tạo màu thấp.
Như loại đất sét trắng nhà máy sứ Hải Dương sử dụng để sản xuất đò sứ lag loại đất sét trắng Trúc Thôn loại tốt và hàm lương oxit sắc phải dưới 1%.
Công đoạn chuẩn bị đất sét trắng làm sứ rất kỹ cang, người ta phải loại bỏ mọi tạp chất như rác, sạn, chất hữu cơ…có trong đất.
Khai thác đất sét trắng sản xuất gốm sứ tại Bắc Ninh
Các Loại Đá Dược sử Dụng Trong Sản Xuất Đồ Sứ
Khác với việc sản xuất đồ gốm sành xốp, sành trắng chỉ dùng đất sét trắng và cao lanh, sản xuất đồ sứ người ta còn pha trộn thêm các loại bột đá
để tăng độ bền cơ học, độ trắng của sản phẩm và tính thấu quang. Các loại đá thường được sử dụng trong sản xuất đồ sứ là đá thạch anh, trường thạch, hoạt thạch, đá vôi.
Các loại đá này trong tự nhiên có rất nhiều vì thế việc khai thác rất dễ dàng. Với mọi loại đá nguyên liệu khác nhau sẽ sản xuất ra một sản phẩm sứ có đặc tính khác nhau,
tùy vào mục đích sử dụng các cơ sở khác nhau sẽ chọn các loại đá nguyên liệu khác nhau để sản xuất.
Đá thạch anh dùng pha trộn trong nguyên liệu sản xuất gốm sứ
Có thể bạn quan tâm
Bạn đang tìm Xưởng sản xuất gốm sứ in logo theo yêu cầu
Đá trường thạch làm tăng độ bền cơ học, tăng tính cách điện, tăng độ trắng và trong của sản phẩm. một số mỏ đá trường thạch
ở Việt Nam như mỏ Thạch Khoán (Phú Thọ), Hạ Chiểu (Hải Dương), Pren (Lâm Đồng). Đá thạch anh giúp tăng độ bền cơ học, tăng độ trắng, tăng nhiệt độ nung
và thạch anh hòa tan trong trường thạch giúp sản phẩm không bị biến dạng trong khi nung. Một số mỏ đá thạch anh có chất lượng tốt
như Đồn Vàng (Phú Thọ), Sa PA (Lào Cai), Tĩnh Gia (Thanh Hóa), Cam Ranh (Khánh Hòa).
Đá hoạt thạch giúp sản phẩm tăng độ bền nhiệt, bền điện, bền hóa, bền cơ và tăng biên độ biến thiên nhiệt độ giúp sản phẩm bền hơn với sự thay đổi nhiệt độ đột ngột.
Một số mỏ hoạt thạch có chất lượng tốt nhất Việt Nam là Ngọc Lập (Phú Thọ). Các loại đá sau khi được khai thác đưa về sẽ được loại bỏ các tạp chất.
Sau đó trải qua các công đoạn đập nát, nghiền bi , khử sắt, ép hoặc nhồi cho đồng đều trước khi đưa vào sản xuất.
Một Số Công Thức Pha Trộn Nguyên Liệu Trong Sản Xuất Đồ Sứ
Sau khi chuẩn bị các nguyên liệu đất sét trắng, cao lanh và bột đá. Người ta sẽ pha trộn chúng lại với sau trước khi nhào nặng để thành hình sản phẩm.
Các nguyên liệu được trộn đều với nhau theo một số công thức nhất định mà tùy vào mỗi cơ sỏ sản xuất và tùy phương pháp thành hình sản phẩm khác nhau sẻ có công thức khác nhau.
Sau đây là một số công thức pha trộn nguyên liệu theo phương pháp thành hình sản phẩm.
Thành hình sản phẩm sứ Bát Tràng
Đối với đất để thành hình bằng phương pháp xây kalíp có 2 công thức pha trộn. công Thức 1 (cao lanh La Phù 55,5%, Đất sét Trúc Thôn 4%, trường thạch 16,5%, thạch anh 24%),
công thức 2 (cao lanh Chí Linh 65%, Đất sét Trúc Thôn 12%, trường thạch 10%, thạch anh 13%). Đối với phương pháp thành hình đổ rốt có thể pha theo hai công thức.
Công thúc 1 (cao lanh La Phù 59,5%,trường thạch 16,5%, thạch anh 24%), Công thúc 2 (cao lanh Hữu Khánh 70-75 %,trường thạch 7%, thạch anh 10%, hoạt thach 10-12%).
Một số cơ sở sản xất khác còn có những công thức pha trộn riêng. Đố là những công thức gia truyền được đúc kết từ nhiều thế hệ để tạo ra một loại sản phẩm đồ sứ khác biệt, độc đáo.
Có thể bạn quan tâm:
=>>>Xưởng xản xuất đồ gốm sứ in logo theo yêu cầu tại tp.HCM
=>>>Tìm xưởng sản xuất gốm sứ tại Bình Dương
